Wprowadzenie
Dlaczego warto mówić o przemocy rówieśniczej
Przemoc rówieśnicza jest zjawiskiem, o którym warto mówić otwarcie i odpowiedzialnie, ponieważ dotyka ono samego rdzenia szkolnego doświadczenia dzieci i młodzieży – relacji z innymi. Nie jest to problem jednostkowy ani incydentalny, lecz zjawisko, które wpływa na poczucie bezpieczeństwa, dobrostan psychiczny oraz jakość funkcjonowania całej społeczności szkolnej.
Warto o niej mówić, ponieważ przemoc rówieśnicza często pozostaje ukryta. Nie zawsze przybiera formę jawnej agresji fizycznej. Coraz częściej jest to przemoc psychiczna, relacyjna lub symboliczna: wykluczanie z grupy, ośmieszanie, hejt, manipulowanie relacjami czy długotrwałe napięcia między uczniami. Zjawiska te bywają trudne do zauważenia, a ich skutki narastają stopniowo, prowadząc do obniżenia poczucia własnej wartości, lęku, wycofania czy problemów emocjonalnych.
Mówienie o przemocy rówieśniczej jest istotne również dlatego, że jej konsekwencje wykraczają poza osoby bezpośrednio zaangażowane. Przemoc wpływa na klimat szkoły jako całości – obniża zaufanie, zwiększa napięcie i poczucie zagrożenia, osłabia relacje rówieśnicze i relacje z dorosłymi. Nawet uczniowie, którzy nie są ofiarami ani sprawcami, funkcjonują w środowisku, w którym przemoc staje się możliwa lub milcząco akceptowana.
Rozmowa o przemocy rówieśniczej jest także ważna dlatego, że zmieniają się warunki, w jakich dorastają młodzi ludzie. Intensywna obecność świata cyfrowego, presja porównywania się, szybkie tempo zmian społecznych oraz doświadczenia ostatnich lat sprawiają, że konflikty i napięcia rówieśnicze przybierają nowe formy. Tradycyjne sposoby reagowania nie zawsze okazują się wystarczające, co rodzi poczucie bezradności zarówno wśród uczniów, jak i dorosłych.
Mówienie o przemocy rówieśniczej nie jest oskarżeniem wobec szkoły ani jej pracowników. Jest wyrazem troski o jakość relacji i uznania faktu, że szkoła jako jedno z najważniejszych środowisk społecznych w życiu dziecka ma realny wpływ na to, jak młodzi ludzie uczą się funkcjonować wśród innych.