Przykłady praktyk – Ciasna
Profilaktyka to codzienność – gdy szkoła konsekwentnie buduje bezpieczną i wspierającą przestrzeń
W Szkole Podstawowej w Ciasnej działania wychowawczo-profilaktyczne zostały zaplanowane jako spójny, długofalowy proces, którego celem jest wzmacnianie bezpieczeństwa, dobrostanu psychicznego uczniów oraz jakości relacji w całej społeczności szkolnej. Szkoła konsekwentnie realizuje Szkolny Program Wychowawczo-Profilaktyczny, traktując go nie jako dokument formalny, lecz jako realne narzędzie codziennej pracy.
Punktem wyjścia do planowania działań była rzetelna diagnoza potrzeb uczniów i środowiska szkolnego. Analiza zachowań uczniów, obserwacje nauczycieli, rozmowy z rodzicami oraz wnioski z bieżącej pracy wychowawczej pozwoliły zidentyfikować kluczowe obszary wymagające wsparcia: trudności w relacjach rówieśniczych, problemy z komunikacją, napięcia emocjonalne oraz potrzebę wzmacniania poczucia bezpieczeństwa i odpowiedzialności.
Odpowiedzią szkoły nie były pojedyncze akcje, lecz konsekwentnie budowany system działań obejmujący uczniów, nauczycieli i rodziców. Program realizowany jest poprzez zajęcia wychowawcze, warsztaty profilaktyczne, działania integracyjne oraz jasno określone procedury reagowania na sytuacje trudne. Szczególny nacisk położono na rozwijanie kompetencji społecznych i emocjonalnych uczniów oraz kształtowanie postaw opartych na dialogu i wzajemnym szacunku.
Istotnym elementem programu jest wzmacnianie współodpowiedzialności całej społeczności szkolnej. Uczniowie są zachęcani do aktywnego udziału w życiu szkoły, współtworzenia inicjatyw oraz podejmowania działań na rzecz innych. Nauczyciele systematycznie doskonalą swoje kompetencje wychowawcze i profilaktyczne, a rodzice pozostają ważnym partnerem w procesie wychowawczym.
Szkoła w Ciasnej aktywnie współpracuje również z instytucjami zewnętrznymi, które wspierają działania profilaktyczne i wychowawcze, zapewniając specjalistyczną wiedzę i wsparcie w sytuacjach wymagających interwencji. Taka współpraca zwiększa skuteczność podejmowanych działań i pozwala reagować adekwatnie do potrzeb uczniów.
Efektem realizowanych działań jest stopniowa poprawa klimatu szkoły: większe poczucie bezpieczeństwa, lepsza komunikacja, wzrost zaufania oraz skuteczniejsze rozwiązywanie konfliktów. Ciasna pokazuje, że dobrze zaplanowana profilaktyka działa wtedy, gdy jest procesem – konsekwentnym, spójnym i opartym na realnych potrzebach społeczności szkolnej.
PRZEPIS – WERSJA ROZSZERZONA Budowanie bezpiecznej i wspierającej szkoły jako systemu codziennych działań
Porcja: dla całej społeczności szkolnej
Czas przygotowania: proces długofalowy, realizowany etapami
Składniki:
- rzetelna diagnoza potrzeb uczniów i środowiska szkolnego
- Szkolny Program Wychowawczo-Profilaktyczny
- zajęcia wychowawcze i warsztaty profilaktyczne
- działania integracyjne i wzmacniające relacje rówieśnicze
- jasne procedury reagowania na sytuacje trudne
- współpraca z rodzicami
- wsparcie instytucji zewnętrznych
- konsekwencja i systematyczność
Sposób realizacji:
| Krok 1. Zacznij od diagnozy | Szkoła analizuje realne potrzeby uczniów, opierając działania na obserwacjach i doświadczeniach codziennej pracy. |
| Krok 2. Zbuduj spójny system | Działania profilaktyczne są ze sobą powiązane i realizowane w ramach jednego programu, a nie jako pojedyncze inicjatywy. |
| Krok 3. Wzmacniaj relacje i komunikację | Uczniowie uczą się współpracy, odpowiedzialności i konstruktywnego rozwiązywania konfliktów. |
| Krok 4. Wspieraj dorosłych | Nauczyciele rozwijają kompetencje wychowawcze, a rodzice są partnerami szkoły. |
| Krok 5. Monitoruj i modyfikuj | Działania są na bieżąco analizowane i dostosowywane do zmieniających się potrzeb. |
Efekt końcowy
Szkoła, w której bezpieczeństwo, relacje i dobrostan uczniów są realnym elementem codziennej praktyki, a nie jedynie zapisem w dokumentach.
PRZEPIS – WERSJA SKRÓCONA Bezpieczeństwo i relacje jako fundament szkoły
Porcja: dla całej szkoły
Czas: długofalowo
Składniki:
- diagnoza
- systemowość
- współpraca
- konsekwencja
Wykonanie:
| 1. Diagnozuj potrzeby uczniów. |
| 2. Działaj spójnie i planowo. |
| 3. Wzmacniaj relacje i odpowiedzialność. |
| 4. Współpracuj z rodzicami i instytucjami. |
Efekt końcowy:
Szkoła bezpieczna, wspierająca i oparta na dialogu.
Puenta:
Systematyczność buduje zaufanie i bezpieczeństwo.