Program opiera się na różnych formach wolontariatu, które razem tworzą spójny system oddziaływań wychowawczych i profilaktycznych. Kluczową rolę odgrywa wolontariat rówieśniczy, w którym uczniowie wspierają siebie nawzajem, reagują na trudne sytuacje i uczą się odpowiedzialności za relacje w swojej grupie. To właśnie ta forma wzmacnia poczucie bezpieczeństwa w codziennym funkcjonowaniu szkoły.

Drugim ważnym obszarem jest wolontariat szkolny, realizowany na rzecz społeczności szkolnej. Uczniowie angażują się w działania wspierające życie szkoły, współpracują przy organizacji wydarzeń i inicjatyw, ucząc się współodpowiedzialności za wspólną przestrzeń i klimat.

Program obejmuje również wolontariat międzypokoleniowy, który buduje mosty między uczniami a starszymi członkami społeczności. Kontakty i wspólne działania sprzyjają wzajemnemu zrozumieniu, szacunkowi i uczeniu się wrażliwości na potrzeby innych.

Czwartym filarem jest wolontariat lokalny, realizowany we współpracy z licznymi podmiotami z otoczenia szkoły. Dzięki współpracy z instytucjami, organizacjami i partnerami działającymi w Mysłowicach uczniowie widzą, że ich zaangażowanie ma znaczenie także poza murami liceum, a szkoła jest aktywnym uczestnikiem życia lokalnej społeczności.

Tym, co wyróżnia działania w I Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kościuszki, jest systemowość i skala współpracy. Program realizowany jest we współdziałaniu z wieloma podmiotami zewnętrznymi oraz przy aktywnym udziale rodziców. Wolontariat nie jest dodatkiem ani jednorazową akcją, lecz stałym elementem tożsamości szkoły, wzmacniającym relacje, poczucie sprawczości uczniów i odpowiedzialność za innych.

Efektem programu “Dej Pozór” jest szkoła, w której uczniowie chętniej reagują na trudne sytuacje, czują się współodpowiedzialni za klimat relacji i mają realny wpływ na swoje otoczenie. Liceum w Mysłowicach pokazuje, że wolontariat – rozumiany jako działanie rówieśnicze, szkolne, międzypokoleniowe i lokalne – może być skutecznym narzędziem profilaktyki, budującym empatię, bezpieczeństwo i silne więzi społeczne.

PRZEPIS – WERSJA ROZSZERZONA
Budowanie bezpiecznego klimatu szkoły poprzez wolontariat osadzony w relacjach i lokalności

Porcja: dla całej społeczności szkolnej

Czas przygotowania: proces długofalowy, realizowany etapami

Składniki:

• wolontariat rówieśniczy jako wsparcie w codziennych relacjach
• wolontariat szkolny budujący współodpowiedzialność
• wolontariat międzypokoleniowy oparty na dialogu i wzajemnym uczeniu się
• wolontariat lokalny realizowany z partnerami z otoczenia szkoły
• uczniowie jako współtwórcy działań
• dorośli jako opiekunowie i koordynatorzy
• współpraca z rodzicami i instytucjami lokalnymi
• konsekwencja i ciągłość działań

Sposób realizacji:

Krok 1. Oprzyj działania na tożsamości miejsca	Program wyrasta z lokalnego kontekstu i języka. Nazwa „Dej Pozór” podkreśla uważność, reagowanie i odpowiedzialność za relacje.
Krok 2. Rozwijaj wolontariat rówieśniczy	Uczniowie uczą się reagować na potrzeby kolegów i koleżanek, wspierać się nawzajem i brać odpowiedzialność za klimat w grupie.
Krok 3. Wzmacniaj wolontariat szkolny	Działania na rzecz społeczności szkolnej uczą współpracy, zaangażowania i troski o wspólną przestrzeń.
Krok 4. Buduj relacje międzypokoleniowe	Wolontariat międzypokoleniowy rozwija empatię, uczy dialogu i wrażliwości na perspektywę innych.
Krok 5. Otwórz szkołę na środowisko lokalne	Wolontariat lokalny realizowany z wieloma partnerami pokazuje uczniom, że ich działania mają znaczenie także poza szkołą.
Krok 6. Traktuj wolontariat jako proces wychowawczy	Działania są planowane, kontynuowane i rozwijane w czasie, a nie realizowane jako jednorazowe akcje.

Efekt końcowy

Szkoła, w której uczniowie czują się współodpowiedzialni za klimat relacji i bezpieczeństwo. Wolontariat staje się narzędziem profilaktyki, rozwijając empatię, sprawczość i gotowość do reagowania – w szkole i w lokalnej społeczności.

PRZEPIS – WERSJA SKRÓCONA
Wolontariat jako fundament bezpiecznego klimatu szkoły

Porcja: dla całej społeczności szkolnej

Czas: długofalowo

Składniki:

• wolontariat rówieśniczy
• szkolny
• międzypokoleniowy i lokalny
• współpraca
• odpowiedzialność

Wykonanie:

1. Oprzyj działania na lokalnej tożsamości.

2. Włącz uczniów w wolontariat rówieśniczy.

3. Rozwijaj wolontariat szkolny i międzypokoleniowy.

4. Współpracuj z partnerami lokalnymi.

5. Dbaj o ciągłość i sens działań.

Efekt końcowy:

Bezpieczny klimat szkoły budowany przez zaangażowanie i relacje

Puenta:

Odpowiedzialność za innych zaczyna się od zauważenia.