Przykłady praktyk – Bolmin
“Myślenie pozytywne to codzienna praktyka, nie deklaracja” – szkoła, która buduje system, a nie pojedyncze działania
W Szkole Podstawowej z Oddziałami Dwujęzycznymi im. św. Jana Pawła II w Bolminie profilaktyka została zaplanowana jako długofalowy, systemowy proces, którego celem jest wzmacnianie dobrostanu psychicznego dzieci i młodzieży oraz budowanie kultury dialogu, odpowiedzialności i współpracy. Szkoła realizuje program “Szkoła Myślenia Pozytywnego 2.0” Instytutu Edukacji Pozytywnej, traktując go jako solidną ramę do rozwijania własnych działań, dopasowanych do realnych potrzeb i wyzwań społeczności szkolnej.
Punktem wyjścia była rzetelna diagnoza, która wskazała na trudności uczniów w radzeniu sobie ze stresem i emocjami, problemy komunikacyjne, agresję i wykluczanie rówieśnicze oraz obniżoną koncentrację uwagi. Odpowiedzią szkoły nie były pojedyncze interwencje, lecz konsekwentnie budowany system działań, obejmujący uczniów, nauczycieli i rodziców.
Program “Szkoła Myślenia Pozytywnego 2.0” realizowany jest od 2021 roku i na stałe wpisany w Szkolny Program Wychowawczo-Profilaktyczny. Obejmuje zajęcia wychowawcze, warsztaty, działania integracyjne, mediacje, trening uważności oraz liczne inicjatywy szkolne i wolontariackie. Ważnym elementem programu jest stałe monitorowanie dobrostanu uczniów – szkoła korzysta z badań ankietowych oraz narzędzi diagnostycznych, takich jak testy PCT-Y, co pozwala reagować wcześnie i adekwatnie.
Wyjątkową rolę odgrywa wdrażanie mediacji i komunikacji empatycznej (NVC). Uczniowie-wolontariusze tworzą zalążek Szkolnego Klubu Mediatorów, ćwiczą umiejętności komunikacyjne i biorą udział w symulacjach mediacji. Nauczyciele natomiast rozwijają swoje kompetencje podczas licznych szkoleń i warsztatów, korzystając m.in. z platformy nvcwszkole.pl. Mediacje przestają być teorią, a stają się realnym narzędziem codziennej pracy wychowawczej.
Program wzmacnia również sprawczość uczniów. Dzieci i młodzież są zapraszane do współtworzenia działań, projektów i inicjatyw szkolnych, co buduje ich odpowiedzialność i poczucie wpływu. Równolegle szkoła rozwija wolontariat i działania charytatywne, współpracując z instytucjami lokalnymi i organizacjami społecznymi.
Istotnym elementem powodzenia programu jest stała, elastyczna współpraca z Instytutem Edukacji Pozytywnej, oparta na otwartości, profesjonalnym wsparciu merytorycznym i partnerskiej relacji. Szkoła korzysta z rekomendowanych rozwiązań, jednocześnie twórczo je rozwijając i dostosowując do własnego kontekstu.
Efektem działań jest wyraźna poprawa klimatu szkoły: wzrost poczucia bezpieczeństwa i zaufania, lepsza komunikacja, większa otwartość na dialog oraz skuteczniejsze reagowanie na przemoc rówieśniczą. Bolmin pokazuje, że profilaktyka działa wtedy, gdy jest systemem, a nie zbiorem okazjonalnych działań.
PRZEPIS – WERSJA ROZSZERZONA Budowanie dobrostanu i kultury dialogu jako spójnego systemu pracy szkoły
Porcja: dla całej społeczności szkolnej
Czas przygotowania: proces wieloletni, realizowany etapami
Składniki:
- program „Szkoła Myślenia Pozytywnego 2.0” Instytutu Edukacji Pozytywnej
- regularna diagnoza dobrostanu uczniów
- mediacje szkolne i elementy mediacji rówieśniczych
- komunikacja empatyczna (NVC) jako wspólny język
- szkolenia i superwizja dla nauczycieli
- zajęcia wychowawcze, warsztaty i trening uważności
- działania integracyjne i wolontariackie
- aktywna współpraca z rodzicami
- stałe wsparcie merytoryczne Instytutu Edukacji Pozytywnej
Sposób realizacji:
| Krok 1. Oprzyj działania na diagnozie, nie intuicji | Szkoła regularnie bada dobrostan uczniów i analizuje wyniki, traktując je jako punkt wyjścia do planowania działań. |
| Krok 2. Zbuduj spójny system, a nie zbiór inicjatyw | Program MP 2.0 staje się ramą, w której mieszczą się zajęcia wychowawcze, mediacje, warsztaty i działania integracyjne. |
| Krok 3. Wprowadź mediacje i NVC do codzienności | Rozwiązywanie konfliktów oparte jest na dialogu, empatii i odpowiedzialności, a nie na karach. |
| Krok 4. Równolegle wzmacniaj uczniów i dorosłych | Nauczyciele rozwijają kompetencje komunikacyjne, a uczniowie uczą się regulacji emocji i uważności. |
| Krok 5. Oddaj uczniom realną sprawczość | Uczniowie współtworzą działania, inicjują projekty i uczą się odpowiedzialności za klimat szkoły. |
| Krok 6. Monitoruj, modyfikuj, rozwijaj | Działania są systematycznie analizowane i dostosowywane do zmieniających się potrzeb społeczności. |
Efekt końcowy
Szkoła funkcjonująca w oparciu o dialog, empatię i odpowiedzialność, w której dobrostan psychiczny uczniów i nauczycieli jest świadomie wzmacniany. Konflikty są rozwiązywane poprzez rozmowę i mediację, a klimat szkoły sprzyja bezpieczeństwu, koncentracji i współpracy.
PRZEPIS – WERSJA SKRÓCONA Dobrostan jako system, nie jednorazowe działanie
Porcja: dla całej szkoły
Czas: długofalowo
Składniki:
- diagnoza
- mediacje
- NVC
- współpraca
- konsekwencja
Wykonanie:
| 1. Regularnie diagnozuj potrzeby uczniów. |
| 2. Wdrażaj mediacje i komunikację empatyczną. |
| 3. Wzmacniaj kompetencje nauczycieli i uczniów. |
| 4. Działaj spójnie i długofalowo. |
Efekt końcowy
Szkoła, w której dobrostan jest realnym elementem codziennej pracy.
Puenta:
Systematyczność buduje bezpieczeństwo.