Tak powstał program “Mediatorzy rówieśniczy liderami pozytywnej zmiany w szkole”, uzupełniony o szerokie działania edukacyjne realizowane pod hasłem “Pozytywna akcja z Żyrafką”, inspirowane ideą komunikacji bez przemocy (NVC). Jego sercem są mediacje rówieśnicze, prowadzone przez przeszkolonych uczniów działających w Szkolnym Klubie Mediatora.

Mediatorzy rówieśniczy pełnią realną, widoczną rolę w życiu szkoły. Prowadzony jest Dyżur Mediacyjny, z którego uczniowie mogą skorzystać w sytuacjach konfliktowych. Mediacje pozwalają zatrzymać eskalację napięć, uczą spokojnej rozmowy i brania odpowiedzialności za wspólnie wypracowane rozwiązania. Dorośli – nauczyciele i specjaliści – pełnią rolę wspierającą, dbając o bezpieczeństwo procesu i spójność działań.

Równolegle realizowana jest innowacja pedagogiczna “Mediacje rówieśnicze w nurcie porozumienia bez przemocy NVC”, w ramach której mediatorzy rówieśniczy oraz członkowie Klubu Liderów Pozytywnego Myślenia inicjują liczne działania edukacyjne dla całej społeczności szkolnej. Cykl “Pozytywna akcja z Żyrafką” obejmuje warsztaty, akcje czytelnicze, konkursy, wydarzenia tematyczne oraz działania integrujące uczniów klas I–III i IV–VIII wokół „języka serca” i empatycznej komunikacji.

Program jest silnie osadzony we współpracy – zarówno wewnątrz szkoły, jak i na zewnątrz. Nauczyciele są przeszkoleni i działają według wspólnych zasad zapisanych w statucie i programie wychowawczo-profilaktycznym. Rodzice włączają się w działania szkoły oraz uczestniczą w warsztatach rozwijających kompetencje komunikacyjne. Szkoła współpracuje także z innymi placówkami, a organizowany cyklicznie konkurs “Mediacja sposobem na konflikt”, objęty honorowym patronatem Burmistrza Miasta Hrubieszowa i Prezesa Sądu Rejonowego, stał się ważnym elementem budowania lokalnej sieci współpracy.

Efektem działań jest wyraźna zmiana klimatu szkoły: uczniowie chętniej zgłaszają trudności, rzadziej dochodzi do eskalacji konfliktów, a rozmowa i mediacja stały się naturalnym sposobem reagowania. Hrubieszów pokazuje, że mediacje rówieśnicze i komunikacja empatyczna mogą być trwałym, systemowym rozwiązaniem, a nie jednorazową interwencją.

PRZEPIS – WERSJA ROZSZERZONA
Wdrażanie mediacji rówieśniczych i komunikacji empatycznej w codziennym życiu szkoły

Porcja: dla całej społeczności szkolnej

Czas przygotowania:proces długofalowy

Składniki:

• przeszkoleni mediatorzy rówieśniczy
• Szkolny Klub Mediatora i Dyżur Mediacyjny
• komunikacja bez przemocy (NVC)
• nauczyciele działający według wspólnych zasad
• działania edukacyjne “Pozytywna akcja z Żyrafką”
• współpraca z rodzicami i innymi szkołami

Sposób realizacji:

Krok 1. Przygotuj uczniów do roli mediatorów	Szkolenia zgodne ze standardami, uzupełnione o elementy NVC.
Krok 2. Stwórz realną przestrzeń do mediacji	Dyżur Mediacyjny dostępny dla uczniów w sytuacjach konfliktowych.
Krok 3. Promuj mediacje jako pierwszy wybór	Nauczyciele kierują uczniów do rozmowy i mediacji zamiast eskalacji.
Krok 4. Wzmacniaj komunikację empatyczną	Warsztaty, akcje czytelnicze i wydarzenia z cyklu “Pozytywna akcja z Żyrafką”.
Krok 5. Działaj zespołowo	Spójność działań nauczycieli, współpraca z rodzicami i innymi szkołami.
Krok 6. Dbaj o ciągłość	Mediacje i działania prospołeczne wpisane w codzienność szkoły.

Efekt końcowy

Szkoła, w której mediacje rówieśnicze są realnym i dostępnym sposobem rozwiązywania konfliktów, a nie działaniem symbolicznym. Uczniowie wiedzą, że w sytuacjach trudnych mogą skorzystać z Dyżuru Mediacyjnego i rozmowy prowadzonej przez rówieśników, w bezpiecznych warunkach i z poszanowaniem emocji obu stron. Komunikacja empatyczna staje się wspólnym językiem uczniów i dorosłych, a konflikty są coraz częściej rozwiązywane poprzez dialog, zanim dojdzie do eskalacji napięć lub przemocy. Mediacje i działania edukacyjne budują trwałą zmianę klimatu szkoły, opartą na odpowiedzialności, empatii i wzajemnym szacunku.

PRZEPIS – WERSJA SKRÓCONA
Mediacje rówieśnicze jako fundament bezpiecznej szkoły

Porcja: dla całej społeczności szkolnej

Czas: na co dzień

Składniki:

• mediatorzy rówieśniczy
• komunikacja empatyczna
• spójność dorosłych

Sposób przygotowania

1. Przeszkol uczniów na mediatorów.

2. Udostępnij Dyżur Mediacyjny.

3. Ucz komunikacji bez przemocy.

4. Angażuj całą społeczność w działania prospołeczne.

Efekt końcowy:

Szkoła, w której rozmowa zastępuje przemoc.

Puenta:

Empatii i dialogu najlepiej uczyć się w praktyce.