“Klimat nie bierze się znikąd” – gdy szkoła uczy się rozmawiać

W Szkole Podstawowej z oddziałami dwujęzycznymi im. Gen. S. Skalskiego w Polichnie przyjęto założenie, że klimat szkoły nie tworzy się sam – powstaje z codziennych rozmów, sposobu reagowania i jakości relacji. Z tego myślenia wybór programu “Klimat szkoły – tworzymy go razem!”, oparty na procesowym wdrażaniu komunikacji empatycznej i mediacji jako stałych elementów szkolnej codzienności realizowany przy współpracy z Fundacją Instytut Edukacji Pozytywnej.

Punktem wyjścia była rzetelna diagnoza potrzeb uczniów oraz analiza sytuacji pojawiających się w relacjach rówieśniczych. Szkoła zauważyła, że wiele trudności nie wynika ze złej woli, lecz z braku umiejętności rozmowy, rozumienia emocji i konstruktywnego rozwiązywania konfliktów. Odpowiedzią nie były jednorazowe działania, lecz długofalowy proces uczenia całej społeczności szkolnej nowego sposobu komunikowania się.

W ramach programu systematycznie wprowadzano elementy komunikacji empatycznej do pracy wychowawczej, codziennych rozmów z uczniami oraz reagowania na sytuacje trudne. Mediacje stały się narzędziem, które pomaga uczniom brać odpowiedzialność za relacje, a nauczycielom – towarzyszyć w rozwiązywaniu konfliktów bez eskalacji napięć. Działania te nie funkcjonują obok codzienności szkoły, lecz stopniowo zmieniają jej styl pracy i sposób myślenia o problemach.

Istotnym elementem programu jest współpraca z rodzicami, którzy są na bieżąco informowani o kierunku działań i wzmacniają je w codziennych rozmowach z dziećmi. Szkoła korzysta również ze wsparcia specjalistów szkolnych, a w razie potrzeby współpracuje z poradnią psychologiczno-pedagogiczną oraz innymi instytucjami działającymi na rzecz dzieci i rodzin. Dzięki temu komunikacja empatyczna i mediacje nie są wyłącznie szkolnym narzędziem, ale stają się wspólnym językiem dorosłych, którzy towarzyszą uczniom w różnych środowiskach.

Tym, co szczególnie wyróżnia działania w Polichnie, jest konsekwencja i spójność. Nauczyciele reagują w podobny sposób, posługują się wspólnym językiem i jasno komunikują oczekiwania. Uczniowie wiedzą, że rozmowa jest pierwszym krokiem, a konflikt nie oznacza automatycznie kary, lecz zaproszenie do poszukania rozwiązania.

Efektem programu “Klimat szkoły – tworzymy go razem!” jest bardziej przewidywalne i bezpieczne środowisko szkolne, lepsze relacje rówieśnicze oraz większa gotowość uczniów do rozmowy i mediacji. Polichno pokazuje, że klimat szkoły można świadomie budować – krok po kroku, poprzez komunikację, empatię i konsekwencję w działaniu.