Program “Debata szkolna” został wpisany w kalendarz pracy szkoły i realizowany jest cyklicznie od 2022 roku. Każda debata dotyczy realnych, aktualnych problemów uczniów i całej społeczności szkolnej: oceniania, używania telefonów, relacji rówieśniczych, bezpieczeństwa w sieci czy odpowiedzialności za wspólną przestrzeń. Debaty nie mają charakteru symbolicznego – ich efektem są konkretne rekomendacje, które następnie są wdrażane w życie szkoły.

W debatach biorą udział uczniowie, nauczyciele, dyrekcja, rodzice oraz zaproszeni goście. Uczniowie pracują w losowo dobranych, międzyklasowych grupach, ucząc się argumentowania, słuchania innych i współodpowiedzialności za wypracowane wnioski. Każda debata kończy się wspólnym podsumowaniem i decyzjami, które realnie wpływają na funkcjonowanie szkoły – m.in. zmiany zasad korzystania z telefonów, organizacji przestrzeni czy sposobów reagowania na przemoc.

Tym, co wyróżnia działania w Świątkach, jest konsekwencja i systemowość. Debata szkolna nie jest wydarzeniem jednorazowym, lecz stałym elementem kultury szkoły. Wypracowane rekomendacje są monitorowane, a kolejne debaty nawiązują do wcześniejszych ustaleń. Dzięki temu uczniowie widzą sens rozmowy i mają poczucie, że ich głos jest brany pod uwagę.

Program angażuje również rodziców, których obecność i rosnące zaangażowanie wzmacniają współpracę szkoły z domem. Debaty są także promowane w środowisku lokalnym, co zwiększa ich zasięg i wpływ na otoczenie szkoły.

Efektem programu „Debata szkolna” jest poprawa klimatu relacji, wzrost poczucia bezpieczeństwa, większa odpowiedzialność uczniów za wspólne decyzje oraz wyraźne wzmocnienie kompetencji komunikacyjnych całej społeczności szkolnej. Świątki pokazują, że rozmowa – jeśli jest dobrze zaplanowana i traktowana serio – może być skutecznym narzędziem profilaktyki.

PRZEPIS – WERSJA ROZSZERZONA
Szkolna debata jako stały mechanizm rozwiązywania problemów i budowania bezpieczeństwa

Porcja: dla całej społeczności szkolnej

Czas przygotowania: cyklicznie, jako element stałej pracy szkoły

Składniki:

• cykliczna debata szkolna wpisana w kalendarz pracy szkoły
• realne problemy uczniów i społeczności szkolnej jako tematy debat
• uczniowie pracujący w losowo dobranych, międzyklasowych grupach
• nauczyciele i dyrekcja w roli moderatorów
• udział rodziców i zaproszonych gości
• rekomendacje wypracowywane podczas debat
• wdrażanie ustaleń w codziennym funkcjonowaniu szkoły

Sposób realizacji:

Krok 1. Zbierz tematy z życia szkoły	Tematy debat wynikają z obserwacji nauczycieli, rozmów z uczniami, zgłaszanych problemów i bieżących wyzwań.
Krok 2. Zaplanuj debatę jako wydarzenie wspólne	Debata jest zaplanowana i zapowiedziana, a jej przebieg znany uczestnikom.
Krok 3. Pracuj w zróżnicowanych grupach	Uczniowie pracują w losowo dobranych zespołach, ucząc się słuchania, argumentowania i współpracy.
Krok 4. Wypracuj konkretne rekomendacje	Każda grupa formułuje propozycje rozwiązań dotyczących omawianego problemu.
Krok 5. Podejmij decyzje i wprowadź zmiany	Wybrane rekomendacje są wdrażane w życie szkoły (np. zasady, organizacja, procedury).
Krok 6. Wracaj do ustaleń	Podczas kolejnych debat sprawdzane jest, co działa, a co wymaga korekty.

Efekt końcowy

Szkoła posiada stały, czytelny sposób rozmawiania o problemach i podejmowania decyzji. Uczniowie uczą się dialogu, odpowiedzialności i współtworzenia zasad, a konflikty i napięcia są częściej rozwiązywane poprzez rozmowę niż eskalację.

PRZEPIS – WERSJA SKRÓCONA
Debata szkolna jako praktyczne narzędzie profilaktyki

Porcja: dla społeczności szkolnej

Czas: cyklicznie

Składniki:

• realne problemy
• rozmowa
• rekomendacje
• wdrażanie ustaleń

Wykonanie:

1. Wybierz temat z życia szkoły.

2. Przeprowadź debatę w zróżnicowanych grupach.

3. Wypracuj wspólne rekomendacje.

4. Wprowadź ustalenia w życie szkoły.

Efekt końcowy:

Problemy są omawiane i rozwiązywane w sposób uporządkowany i wspólny.

Puenta:

Debata działa wtedy, gdy kończy się decyzją.