Przykłady praktyk – Nidzica

“Blisko siebie, blisko problemów” – gdy szkoła zaczyna od relacji

W Szkole Podstawowej nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Nidzicy profilaktyka zaczyna się od prostego założenia: najważniejsze rzeczy dzieją się w relacjach. Program realizowany w placówce powstał z uważnego przyglądania się codzienności uczniów – ich emocjom, napięciom, sposobom reagowania i potrzebie bycia zauważonym w grupie.

Zamiast koncentrować się wyłącznie na pojedynczych problemach, szkoła postawiła na wzmacnianie więzi i poczucia przynależności. Działania obejmowały rozmowy wychowawcze, zajęcia integrujące, wsparcie specjalistów oraz stałą obecność dorosłych w codziennym życiu uczniów. Celem nie było „naprawianie” dzieci, lecz tworzenie przestrzeni, w której mogą bezpiecznie mówić o trudnościach i szukać wsparcia.

Tym, co szczególnie wyróżnia działania w Nidzicy, jest bliskość i dostępność dorosłych. Nauczyciele i specjaliści są obecni nie tylko w sytuacjach kryzysowych, ale również wtedy, gdy pojawiają się pierwsze sygnały napięcia. Dzięki temu uczniowie wiedzą, że nie muszą radzić sobie sami, a rozmowa jest naturalnym sposobem reagowania.

Ważnym elementem programu jest także współpraca z rodzicami. Szkoła dba o jasną komunikację i spójne podejście do trudnych sytuacji, wzmacniając poczucie bezpieczeństwa uczniów zarówno w szkole, jak i w domu.

Efektem tych działań jest poprawa atmosfery w klasach, większa otwartość uczniów na rozmowę oraz wzrost poczucia bezpieczeństwa. Szkoła w Nidzicy pokazuje, że profilaktyka oparta na relacjach nie wymaga skomplikowanych narzędzi, lecz uważności, czasu i gotowości do bycia blisko ucznia.

PRZEPIS – WERSJA ROZSZERZONA
Przepis z Nidzicy na szkołę, która zaczyna od relacji

Porcja: dla całej społeczności szkolnej

Czas przygotowania: codziennie, z uważnością

Efekt: więcej zaufania, otwartości i poczucia bezpieczeństwa

Składniki:
  • dostępni i uważni dorośli
  • uczniowie, którzy czują się zauważeni
  • rozmowa jako pierwszy odruch
  • czas na bycie razem
  • współpraca z rodzicami
  • konsekwencja w codziennych działaniach
Sposób przygotowania:
Krok 1. Bądź blisko ucznia Zauważaj nie tylko problemy, ale też zmiany nastroju, wycofanie i sygnały, że ktoś potrzebuje rozmowy.
Krok 2. Zrób miejsce na rozmowę Daj czas i przestrzeń, by uczeń mógł powiedzieć, co przeżywa. Bez pośpiechu i ocen.
Krok 3. Buduj relacje na co dzień Nie czekaj na kryzys. Relacje tworzą się w zwykłych sytuacjach – podczas lekcji, przerw i rozmów.
Krok 4. Wzmacniaj poczucie bezpieczeństwa Spójne reakcje dorosłych dają uczniom przewidywalność i zaufanie.
Krok 5. Działaj razem z rodzicami Wspólne podejście wzmacnia efekty i daje dziecku poczucie stabilności.
Krok 6. Wracaj do relacji każdego dnia Profilaktyka oparta na relacjach to proces, nie jednorazowe działanie.
Efekt końcowy

Szkoła, w której uczniowie nie muszą czekać na kryzys, by dostać wsparcie. Dorośli są blisko, dostępni i reagują na pierwsze sygnały, zanim problem urośnie. Rozmowa staje się czymś naturalnym, a relacje codziennie wzmacniają poczucie bezpieczeństwa i przynależności. Profilaktyka dzieje się tu nie „od święta”, lecz w zwykłych, codziennych kontaktach.

PRZEPIS – WERSJA SKRÓCONA
Przepis na szkołę, która jest blisko ucznia

Porcja: dla całej społeczności szkolnej

Czas: codziennie

Składniki:
  • relacje
  • rozmowa
  • dostępność dorosłych
  • współpraca
Wykonanie:
1. Bądź uważny na pierwsze sygnały.
2. Rozmawiaj, zanim pojawi się kryzys.
3. Buduj relacje w codziennych sytuacjach.
4. Działaj spójnie jako dorośli.
5. Współpracuj z rodzicami.
Efekt końcowy:

Szkoła oparta na zaufaniu i poczuciu bezpieczeństwa.

Puenta:

Relacje są najlepszą profilaktyką.